-thumb.png)
Chapter 6: Responsableng Paggamit at Pag-dispose
Chapter 6: Responsableng Paggamit at Pag-dispose
At the end of this lesson, you are expected to:
Ma-explain kung ano ang pag-reuse o pag-repurpose.
Ma-identify ang mga bagay sa bahay na pwedeng i-reuse.
Makagawa ng isang simple at kapaki-pakinabang na proyekto gamit ang isang lumang bagay.
Isipin mo ang iyong mga lumang laruan o gamit. Mayroon ka bang lumang takong sapatos, sirang bola, o plastic bottle na itinatabi lang? Take a moment to think about: Ano ang karaniwan mong ginagawa sa mga lumang bagay na ito? Itinatapon mo ba agad?
Si Lolo Ben ay laging may dala-dalang bayong kapag namimili. Isang araw, nakita niya ang kanyang apo na si Mateo na itinatapon ang isang malaking plastic container ng ice cream. "Hoy, Mateo! Sandali lang," sabi ni Lolo Ben. "Huwag mo muna itapon 'yan. Tingnan natin ang magic na pwedeng mangyari dito."
Dinala ni Lolo Ben ang malinis na container sa garden. Dinagdagan niya ito ng lupa at nagtanim ng mga buto ng mustasa. Pagkaraan ng ilang linggo, ang lumang ice cream container ay naging isang magandang garden pot na puno ng malulusog na gulay! Ipinakita ni Lolo Ben kay Mateo na ang isang bagay na para itatapon na ay puwedeng maging bago at kapaki-pakinabang ulit. Ito ang magic ng pag-reuse!
What is it? Ang pag-reuse o pag-repurpose ay ang paggamit muli ng isang bagay para sa ibang purpose o trabaho. Hindi mo ito itinatapon. Sa halip, iniisip mo kung paano mo ito magagamit ulit. Ito ang unang "R" sa 3 R's (Reduce, Reuse, Recycle).
How does it work? Gumagana ang pag-reuse sa pamamagitan ng pag-iisip at pagkamalikhain. Titingnan mo ang isang lumang bagay at tatanungin ang iyong sarili: "Pwede pa ba itong magamit? Pwede ko ba itong gawing ibang bagay?"
Important parts you need to remember:
Isipin Muna Bago Itapon. Huwag magmadali. Tingnan kung puwede pang magamit.
Linisin. Siguraduhing malinis at ligtas ang bagay bago mo ito i-reuse.
Gamitan ng Imagination. Minsan, ang isang lata ay pwedeng maging pencil holder, o ang isang lumang T-shirt ay pwedeng maging basahan.
Example at home: Ang lumang toothbrush ay pwedeng gawing brush para linisin ang grout sa tiles o ang mga sulok-sulok ng lababo. Ang mga sirang butones mula sa lumang damit ay pwedeng kolektahin at gawing decoration sa isang picture frame.
Example in school / online: Sa art class, imbes na bumili ng bagong materials, puwede kayong magdala ng mga lumang cardboard boxes, magazines, at ribbons para gawing collage o proyekto. Sa online, maraming tutorial videos kung paano gawing plant pot ang mga plastic bottles.
Example in the community / Philippines: Maraming nanay at lola sa Pilipinas ang gumagamit ng lumang mga lata ng biscuit o gatas bilang lalagyan ng asin, asukal, at iba pang groceries sa kusina. Ang mga sari-sari store naman ay madalas gumamit ng malalaking plastic containers ng cooking oil bilang lalagyan ng sabon powder o bleach.
Key Ideas in Simple Words
In simple words, ang pag-reuse ay ang paggawa ng bago gamit ang luma.
Ito ay nagsisimula sa pag-iisip, "Pwede pa ba ito?"
Kapag nag-reuse tayo, nababawasan ang basura natin.
Hindi lang ito tungkol sa pagtitipid, tungkol din ito sa pagiging malikhain at pagmamahal sa ating planeta.
Not an activity. Basahin mo lang ito para makita kung paano nagagawa ang pag-reuse.
Example 1: Gawing Pencil Holder ang Lata ng Delata.
Step 1: Kumuha ng isang malinis at tuyong lata ng delata (tulad ng lata ng sardinas o corned beef). Alisin ang label.
Step 2: Takpan ang mga matalim na gilid ng lata gamit ang masking tape o duct tape para safe.
Step 3: Decorate ito! Maaari mo itong ipinta, balutin ng makukulay na papel, o dikitan ng mga sticker.
Step 4: Ilagay ang iyong mga lapis, ballpen, at ruler dito. Voila! Mayroon ka nang libre at naka-personalize na pencil holder!
Example 2: Gawing Watering Can ang Plastic Bottle.
Step 1: Kumuha ng malinis na 1-liter plastic bottle ng softdrinks o tubig.
Step 2: Gamit ang tinik ng barbecue o mainit na karayom, durog-durogin ang takip ng bote para magkaroon ito ng maraming maliliit na butas (mag-ingat at humingi ng tulong sa magulang dito).
Step 3: Punuin ang bote ng tubig at isara ang takip.
Step 4: Baliktarin ang bote at itaas nang bahagya. Lalabas ang tubig sa maraming maliliit na streams, parang shower! Perfect ito para mag-dilig ng mga maliliit na halaman.
Common Mistake 1: Maraming estudyante ang nag-iisip na kapag nag-reuse, kailangan maganda agad ang resulta.
Correct Thinking: Hindi kailangan maging perfect! Ang importante ay nagamit mo ulit ang isang bagay na itatapon na. Kahit simple lang ang decoration, successful na ang pag-reuse mo.
Common Mistake 2: Iniisip ng iba na pareho lang ang reuse at recycle.
Correct Thinking: Magkaiba sila! Sa pag-reuse, ikaw mismo ang gumagamit muli ng bagay, kadalasan sa bahay. Sa pag-recycle, kinokolekta ang mga materials (tulad ng plastic bottles) at dinadala sa factory para gawing ibang produkto. Mas simple at diretso ang pag-reuse.
Isipin Muna Bago Itapon (IMBI). Gawin itong mantra o paalala sa sarili.
Ang Magic Word ay "Pwede Pa?" Tanungin lagi ito sa bago ka magtapon.
Magkaroon ng "Reuse Box". Maglagay ng isang kahon sa iyong silid kung saan mo ilalagay ang mga pwedeng i-reuse na maliliit na bagay tulad ng ribbons, boxes, at bottles. Kapag kailangan mo ng materials para sa isang proyekto, doon ka na lang kumuha!
Alam mo ba na ang isang kilalang palabas sa TV na "Game Ka Na Ba?" ay may segment dati kung saan ginagawan nila ng bagong gamit ang mga lumang bagay? Tinatawag itong "Recycled Orchestra," kung saan gumagawa sila ng mga tunog at musika gamit ang mga lata, plastic, at bote! Ipinapakita nito na ang pagiging malikhain sa pag-reuse ay walang limitasyon.
Paano makakatulong ang araling ito sa totoong buhay?
Sa Bahay: Mababawasan ang basura ng inyong pamilya. Makakatipid kayo dahil hindi na kailangang bumili ng bagong lalagyan o decoration. Mas magiging malikhain ka sa pag-aayos ng iyong mga gamit.
Sa School: Pwede kang maging leader sa pag-eencourage ng pag-reuse sa inyong classroom. Pwede kayong gumawa ng group project gamit ang recycled materials.
Sa Komunidad: Kapag maraming tao ang nagre-reuse, mas konti ang basurang pupunta sa landfill o sa mga ilog natin. Malaking tulong ito para maiwasan ang baha at pangalagaan ang kalikasan ng Pilipinas.
Basahin ang summary na ito ng iyong natutunan:
Ang pag-reuse ay ang paggamit muli ng isang bagay para sa ibang purpose.
Ito ang unang hakbang sa 3 R's para bawasan ang basura.
Maraming bagay sa bahay ang pwedeng i-reuse gaya ng plastic bottles, lata, cardboard, at lumang damit.
Ang pag-reuse ay nangangailangan ng pag-iisip, paglilinis, at pagkamalikhain.
Ngayon, may bagong kakayahan ka na! Ano ang magagawa mo gamit ang araling ito sa totoong buhay?
You can now mag-imbento ng iyong sariling reuse project sa bahay. Pumili ng isang lumang bagay at gawin itong bago!
You can kausapin ang nanay o tatay mo at mag-suggest na gumamit ng reusable bags palagi kapag namimili, imbes na plastic.
This will help you maging isang responsableng "Earth Hero." Sa tuwing maiisip mong mag-reuse, tinutulungan mo ang kalikasan at ang iyong komunidad. Simulan mo na ngayon!
No Comments Yet