-thumb.png)
Chapter 4: Physical Properties ng Solid Materials
Chapter 4: Physical Properties ng Solid Materials
At the end of this lesson, you are expected to:
Ma-identify ang iba't ibang bagay sa paligid na gawa sa metal.
Ma-explain kung bakit ang mga metal ang ginagamit para sa mga bagay na iyon.
Maikonekta ang special properties ng metals (tulad ng tibay at pagiging shiny) sa kanilang mga gamit.
Mag-isip sandali! Tingnan ang iyong paligid ngayon.
Anong bagay ang nakikita mo na siguradong matigas at malamang gawa sa metal?
Bakit kaya gawa sa metal ang bagay na iyon? Ano kaya ang special dito?
Si Andoy ay naglilinis ng kanyang bag. Nahulog ang kanyang lapis sa sahig at gumulong papunta sa ilalim ng cabinet. Habang kinukuha niya ito, may nakita siyang isang maliit, bilog, at makintab na bagay. Ito ay isang barya! Iniisip ni Andoy, "Bakit kaya gawa sa metal ang mga barya? Bakit hindi na lang papel o kahoy?" Sa lesson na ito, tulad ni Andoy, hahanapin natin ang mga metal sa ating paligid at aalamin kung bakit sila ang perfect na material para sa maraming bagay.
Ano ang mga Metal at Bakit Sila Special? Sa mga nakaraang lesson, natutunan natin na ang mga metal ay isang uri ng solid material. Mayroon silang mga special na katangian o properties na nagpapaiba sa kanila.
Ang Dalawang Super Powers ng Mga Metal:
Super Tibay (Durability): Ang mga metal ay matitibay. Hindi sila madaling masira, mabali, o magasgas. Puwede silang gamitin nang gamitin ng matagal.
Super Kinang (Luster): Karamihan sa mga metal ay makintab o shiny. Kapag kiniskis o pinakintab sila, nagre-reflect sila ng liwanag, kaya't maganda silang tingnan.
Halimbawa sa Bahay:
Kawali at Kaldero: Ginagamit ang metal (kadalasan ay bakal o aluminum) para sa mga lutuan dahil super tibay ito. Kaya nitang matagalan ang init mula sa kalan nang hindi nasisira.
Kubyertos (Tinidor, Kutsara, Kutsilyo): Gawa sa metal para matibay at madaling linisin. Ang talim ng kutsilyo ay gawa sa metal para makaputol ng ibang bagay.
Halimbawa sa Paaralan / Online:
Lamesa at Upuang Bakal: Ang mga frame ng mga upuan at lamesa sa classroom ay kadalasang gawa sa bakal. Ito ay dahil kailangan nilang matibay para suportahan ang bigat ng mga estudyante araw-araw.
Gate ng School: Ang malaking gate sa harap ng school ay gawa sa bakal para maging matibay na proteksyon.
Halimbawa sa Komunidad / Pilipinas:
Mga Tulay (Like Tulay ng San Juanico): Ang mga malalaking tulay ay gawa sa matibay na bakal at iba pang metals. Kaya nilang buhatin ang napakabigat na mga sasakyan.
Jeepney at Tricycle: Ang katawan ng jeepney at tricycle ay gawa sa metal para matibay at safe ang mga pasahero.
Mga Barya at Perang Papel (Coins): Ang mga barya ay gawa sa metal (tulad ng nickel at copper) para hindi madaling masira kahit laging ginagamit at ipinapasa-pasa. Ang gitnang parte ng 10-peso coin ay ginto ang kulay dahil sa isang uri ng metal!
Mga Key Ideas in Simple Words
Ang mga metal ay isang uri ng solid na super tibay at makintab.
Ginagamit ang mga metal para sa mga bagay na kailangang matagalan ang gamit o kailangang matibay.
Ginagamit din ang mga metal para sa mga bagay na gusto nating maging maganda at makintab tingnan, tulad ng alahas.
Halimbawa 1: Bakit Metal ang Gawa ng Scissors?
Step 1: Isipin ang property ng metal. Ang metal ay matigas at matibay.
Step 2: Isipin ang gagawin ng gunting. Ang gunting ay kailangang makaputol ng papel, tela, o plastik.
Step 3: Ikonekta! Kailangan ng gunting ng matalim at matibay na blade para makaputol ng paulit-ulit. Ang metal ang perfect na material para dito dahil sa tibay nito. Hindi ito madaling mabaluktot o mapurol.
Halimbawa 2: Bakit may Metal Parts ang Electric Fan?
Step 1: Isipin ang electric fan. May umiikot na blades at isang frame na naghahawak dito.
Step 2: Isipin ang property ng metal. Ang metal ay matibay at hindi madaling mag-vibrate o umalog nang husto.
Step 3: Ikonekta! Ang frame ng fan ay gawa sa metal para matibay na nakahawak sa mabilis na umiikot na blades. Kung plastic lang, baka masira ito sa vibration.
Common Mistake 1: Maraming estudyante ang nag-iisip na lahat ng matigas at mabigat na bagay ay metal.
Correct Thinking: Tama na matigas at mabigat ang metal, pero hindi lahat ng matigas ay metal. Halimbawa, ang bato ay matigas at mabigat, pero hindi ito metal. Ang kahoy minsan ay matigas din. Tingnan din kung ito ay makintab o kung ito ay yumuyuko sa init (tulad ng pako).
Common Mistake 2: Nagkakalito ang iba sa pagitan ng metal at plastic kapag kulay silver.
Correct Thinking: Ang simple way para malaman ay subukang hawakan at pakinggan. Ang metal ay mas malamig sa hawak at may mas "solid" o matunog na tunog kapag hinampas ng ibang bagay. Ang plastic naman ay medyo mainit-init at may "hollow" o mapurol na tunog.
Acronym: T.A.G. - Tibay, Angas (kasi shiny!), Gamit nang gamit. Kapag kailangan ng bagay ng TAG na yan, metal ang sagot!
Visual Cue: Isipin ang Superhero. Ang mga metal ay parang superheroes ng mga materials dahil sa kanilang super tibay na power.
Sound Cue: Kapag may nabagsak kang bagay at tumunog ng "clang!" o "ting!", malamang metal iyan!
Alam mo ba na ang tanso o copper, na isang uri ng metal, ay ginagamit sa halos lahat ng electrical wires sa bahay ninyo? Ito ay dahil super galing ng copper na magdala ng kuryente! Kaya sa loob ng mga cords ng TV, fan, o charger mo, may maliit na metal wires na gawa sa copper na nagpapaikot ng elektrisidad.
Paano makakatulong ang lesson na ito sa totoong buhay?
Kapag bumibili ka o ang magulang mo: Maiintindihan mo na kung bakit mas mahal ang mga kagamitang gawa sa tunay na metal (tulad ng kawali) kaysa sa plastic. Ito ay dahil mas matibay at mas tatagal ito.
Kapag naglalaro ka o nag-e-explore: Magiging mas observant ka sa mga bagay sa paligid. Matatanong mo na, "Uy, bakit kaya metal ang ginamit dito?" at maiisip mo ang dahilan – tibay, kinang, o pareho!
Kapag nagre-recycle: Mas madali mong maa-identify ang mga bagay na gawa sa metal (tulad ng lata ng soda) na puwedeng i-recycle. Ang pagre-recycle ng mga metal ay nakakatulong para hindi maubos ang mga ito sa mundo.
Maraming bagay sa ating bahay, paaralan, at komunidad ang gawa sa metal.
Ginagamit ang mga metal para sa mga bagay na kailangang matibay at matagalan, tulad ng tulay, gate, at lutuan.
Ginagamit din ang mga metal para sa mga bagay na gustong maging makintab at maganda, tulad ng alahas at mga barya.
Ang special properties ng metals (tibay at kinang) ang dahilan kung bakit sila ang perfect na gamitin para sa mga bagay na ito.
Ano ang magagawa mo gamit ang lesson na ito sa totoong buhay?
Puwede mo nang gawin ang "Metal Hunt" sa bahay! Mag-ikot at maglista ng 5 bagay na gawa sa metal. Pagkatapos, isipin kung bakit metal ang ginamit sa bawat isa. Ito ba ay para sa tibay o para sa kinang?
Puwede mo nang ipaliwanag sa kapatid o kaibigan kung bakit gawa sa metal ang mga bagay tulad ng lagusan ng pera (padlock) o bumbilya (light bulb socket).
Mas maiingatan mo na ang iyong mga gamit na gawa sa metal dahil alam mo na ang halaga ng tibay nila at kung gaano sila kahalaga sa pang-araw-araw nating buhay.
No Comments Yet