Chapter 3: Kilalanin ang Science Equipment at Materials
At the end of this lesson, you are expected to:
Ma-identify ang isang hand lens o magnifying glass.
Ma-describe kung ano ang kayang ipakita ng hand lens na hindi nakikita ng mata lang.
Ma-demonstrate ang tamang paraan ng paghawak at paggamit ng hand lens para sa masusing pag-obserba.
Kumuha ng isang pirasong papel. Tingnan mo ito nang mabuti. Ano ang nakikita mo? Ngayon, tingnan mo ang iyong kamay. Ano ang nakikita mo sa balat mo? Isulat o isipin ang dalawa o tatlong bagay na napansin mo.
Si Leo ay mahilig mag-kolekta ng maliliit na bato sa kanilang bakuran. Isang araw, nakakita siya ng isang maliit, kulay kayumangging bato na may maliliit na silver spots. Gamit lang ang kanyang mata, parang ordinaryong bato lang ito. Pero nang hiramin niya ang hand lens ng kanyang kuya at tinignan ang bato... wow! Nakita niya na ang mga silver spots pala ay parang maliliit na kristal na kumikinang! May mga guhit at pattern pa sa ibabaw ng bato na hindi niya nakita dati. Dahil sa hand lens, naging mas exciting at detalyado ang kanyang observation.
Ang lesson na ito ay tungkol sa isang special na tool na makakatulong sa iyong mga mata para makakita ng mga bagay na mas maliit pa, parang kay Leo at sa kanyang bato.
Ano ang Hand Lens? Ang hand lens, na tinatawag din na magnifying glass, ay isang special na lente na nakalagay sa isang handle o hawakan. Ang trabaho nito ay magpalaki o "magnify" ng image ng isang bagay. Para itong superpower para sa iyong mga mata!
Paano Ito Gumagana? Ang lente ng hand lens ay curved o medyo bilog. Kapag dinaanan ng liwanag ang curved na lente na ito, binabali nito ang liwanag pabalik sa iyong mata. Ang resulta? Ang maliit na bagay ay mukhang mas malaki! Kaya ang maliliit na detalye ay nagiging klaro at madaling makita.
Mga Mahahalagang Bahagi na Dapat Tandaan:
Ang Lente: Ito ang bilog, malinaw na parte na tumitingin ka. Ingatan mo ito at huwag hahawakan ng diretso ang daliri para hindi mamantsahan.
Ang Handle o Hawakan: Ito ang parte na hinahawakan mo. Dapat komportable itong hawakan.
Ang Distance: Ang sikreto sa paggamit ng hand lens ay ang tamang distansya. Hindi mo ito ididikit sa iyong mata o sa bagay. I-adjust mo lang ito hanggang maging malinaw at malaki ang nakikita mo.
Halimbawa sa Bahay: Tingnan mo ang tela ng iyong uniporme o shirt. Gamit ang mata lang, makikita mo ang kulay at pattern. Pero gamit ang hand lens, makikita mo na ang tela ay gawa sa maliliit na threads na nakahabi nang pahalang at pababa. Parang nakikita mo ang secret code ng tela!
Halimbawa sa Paaralan / Online: Kapag nag-o-observe kayo ng parte ng halaman sa Science class, mahalaga ang hand lens. Halimbawa, ang isang dahon. Gamit ang mata, makikita mo ang hugis at kulay. Gamit ang hand lens, makikita mo na ang ibabaw ng dahon ay may maliliit na buhok o "hairs" at maliliit na pores na tinatawag na stomata kung saan humihinga ang halaman.
Halimbawa sa Komunidad / Pilipinas: Maraming mga Pinoy na nag-aalaga ng halaman. Kapag may mga strange spots sa dahon ng kanilang halaman, ginagamit nila ang hand lens para tingnan kung may maliliit na insects o kuto ng halaman (aphids) na nakatago. Makakatulong ito para malaman nila kung ano ang dapat gawin para protektahan ang kanilang halaman.
Key Ideas in Simple Words
Ang hand lens ay isang magic glass na nagpapalaki ng maliit na bagay.
Ginagamit natin ito para mas maging detalyado ang ating observation. Makikita natin ang mga parte na hindi nakikita ng mata lang.
Ang sikreto ay ang tamang distansya. Ilapit o ilayo mo ang hand lens hanggang maging malinaw ang nakikita mo.
Halimbawa 1: Pag-obserba sa isang Piraso ng Buhangin. Gamit ang mata lang:
Step 1: Tingnan mo ang isang kumpol ng buhangin sa isang dark na papel.
Step 2: Ano ang nakikita mo? Marahil ay isang grupo ng brown o cream na specks.
Gamit ang hand lens:
Step 1: Hawakan nang maayos ang handle ng hand lens.
Step 2: Ilapit ang hand lens sa buhangin. I-angat mo ng kaunti ang iyong ulo at tumingin sa lente.
Step 3: Dahan-dahang ilapit o ilayo ang hand lens sa buhangin. Maghintay hanggang sa maging super clear at malaki ang nakikita mo sa lente.
Step 4: Ano ang nakikita mo ngayon? Bawat piraso ng buhangin ay may iba't ibang hugis! May bilog, may mahaba, may matulis. Iba-iba rin ang kulay nila!
Halimbawa 2: Pagtingin sa Ink ng Ballpen sa Papel. Gamit ang hand lens, tingnan mo ang linya na ginawa ng iyong ballpen. Makikita mo na ang linya ay hindi solid. Ito ay gawa sa maliliit na tuldok-tuldok ng ink na magkakadikit! Ito ang dahilan kung bakit mukhang solid ang linya sa ating mata.
Common Mistake 1: Iniisip ng maraming estudyante na ididikit ang hand lens sa kanilang mata.
Correct Thinking: Huwag idikit ang hand lens sa iyong mata. Ito ay hindi salamin sa mata. Gamitin mo ito na parang binabasa mo ang nakasulat sa maliit na libro. I-adjust mo ang distansya hanggang maging malinaw.
Common Mistake 2: Hinahawakan ng ilang estudyante ang lente ng hand lens.
Correct Thinking: Laging hawakan ang handle o hawakan. Ang mga fingerprint at dumi sa iyong daliri ay makakapagpablur o makakapagpamantsa sa lente, kaya magiging malabo ang iyong nakikita.
"The One Inch Rule": Subukan mong panatilihing isang inch (halos haba ng iyong hinliliit) ang distansya sa pagitan ng hand lens at ng bagay na tinitignan mo. Mula doon, i-adjust mo na lang ng kaunti.
"Stop, Drop, and Look": Kapag gumagamit ng hand lens, STOP ka muna at mag-focus. DROP ang iyong ulo para tumingin sa lente (hindi iangat ang hand lens sa mata mo). LOOK at dahan-dahang i-adjust para maging malinaw.
Isipin mo ito: Ang hand lens ay parang camera ng iyong cellphone na naka-zoom in. Kailangan mo lang i-frame ng maayos ang shot para maging clear.
Ang hand lens ay isang simple at ancient na tool. Pero alam mo ba na maraming siyentipiko ang gumagamit ng mas malakas na version nito na tinatawag na microscope? Kung ang hand lens ay kayang magpalaki ng 5x o 10x, ang microscope ay kayang magpalaki ng 100x, 400x, o higit pa! Gamit ito, nakikita na ng mga siyentipiko ang maliliit na cells sa ating katawan at ang mga germs na hindi talaga natin makikita.
Paano makakatulong ang lesson na ito sa iyo sa totoong buhay?
Sa Bahay: Makakatulong ito kapag gusto mong tingnan kung may sira o crack ang isang maliit na laruan o kung ano ang itsura ng pagkain tulad ng asin o asukal.
Sa Pag-aaral: Kapag nagre-research ka o nagbabasa tungkol sa mga insekto, halaman, o bato, mas maiintindihan mo ang mga larawan at descriptions kapag naranasan mo na kung paano mag-obserba ng detalyado gamit ang hand lens.
Sa Hobby: Kung mahilig ka sa arts and crafts, maaari mong gamitin ang hand lens para tingnan ang mga detalye ng beads, threads, o seeds na gagamitin mo sa iyong proyekto.
Ang hand lens ay isang science tool na nagpapalaki ng image para mas matingnan ang mga maliliit na detalye.
Ito ay may lente (para tumingin) at handle (para hawakan).
Ang tamang paggamit ay ang pag-a-adjust ng distansya sa pagitan ng hand lens at ng bagay para maging malinaw.
Ito ay nakakatulong para maging mas masusi at detalyado ang ating mga observation kaysa sa mata lang.
Ano ang Magagawa Mo Gamit ang Lesson na Ito sa Totoong Buhay?
Maaari mo nang gamitin ang hand lens para mas lalong ma-appreciate ang mga maliliit na bagay sa paligid mo, tulad ng pattern ng isang bulaklak o ang mga guhit sa balat ng butong prutas.
Maiintindihan mo na kung bakit mahalaga ang tamang tool para makakuha ng tamang impormasyon. Parang hindi mo masusukat ang iyong taas gamit ang maliit na ruler, hindi mo rin makikita ang super liit na detalye gamit lang ang mata.
Matutulungan ka nitong maging isang mas maingat at curious na observer, na isang mahalagang katangian ng isang magaling na siyentipiko!
No Comments Yet